nieuwsbrief
Ondanks het feit dat de Wereldkampioenschappen in Aken in augustus zonder medaille werden afgesloten, blijven de regerende dubbele Europese kampioenen, Justin Verboomen en Zonik Plus, een van de toonaangevende duo’s in de internationale dressuurwereld. In de schaduw van Verboomen heeft één vrouw in grote mate bijgedragen aan zijn opmars: Claudia Kircheiss, zijn 54-jarige coach, wier loopbaan bijna net zo atypisch is als die van de ruiter. De Beierin, die al sinds haar kindertijd een passie heeft voor dieren en al tientallen jaren voor dressuur, heeft een uitzonderlijk scherp inzicht in deze discipline ontwikkeld, zonder ooit als professionele amazone te hebben gewerkt. Net als de koploper van de dressuur uit het buitenland, die ze dankzij hun gemeenschappelijke vriendin Elisabeth Tepper heeft leren kennen, zegt ze zeer gehecht te zijn aan de principes van de klassieke dressuur, maar vastbesloten om zich nooit te laten opsluiten in vooropgezette denkpatronen.
Deel 1 van dit interview is via deze link te bekijken.
Enkele maanden voordat ze te maken kreeg met de diagnose die haar leven op zijn kop zette, had de van nature nogal gereserveerde Duitse haar huidige partner ontmoet, een professionele springruiter. „Hij stond elke dag van mijn ziekte voor me klaar en daar zal ik hem eeuwig dankbaar voor zijn”, zegt ze lovend. Zij verhuisde zo’n vijftien jaar geleden naar België om haar partner te volgen. In tegenstelling tot wat sommigen misschien denken, ondersteunt ze hem niet op technisch vlak. „Hij moet zijn brood verdienen met zijn beroep en zich dus bezighouden met de paardenhandel. Dat houdt echter in dat paarden als handelswaar worden beschouwd en dat vind ik erg moeilijk“, verklaart ze. „Ik ben dus eigenlijk wel blij dat ik niet direct bij zijn activiteiten betrokken ben.“
Dat gezegd zijnde, heeft ze via hem Elisabeth Tepper leren kennen, een Belgische dressuurruiter die ze nu al meer dan vijftien jaar traint. „Mijn ex-man en de partner van Claudia waren goede vrienden“, legt de vrouw uit die aan het hoofd staat van de manege EMC2, gelegen in Lasne, ten zuidoosten van Brussel. De jonge zestiger, afgestudeerd aan Harvard en die tijdens haar professionele loopbaan onder meer bij het beroemde Amerikaanse adviesbureau McKinsey heeft gewerkt, moest haar passie voor paarden aan het begin van haar hogere studies opzij zetten. „Toen ik een twaalftal jaar later weer begon met paardrijden, raakte ik opnieuw in de ban”, vervolgt ze. „Ik kocht één paard, daarna twee, daarna drie, en vier (lacht). Op een gegeven moment besefte ik dat ik het wat professioneler moest aanpakken, en zo is EMC2 ontstaan. In het begin bleef ik ernaast werken, maar daarna heb ik het bedrijf van mijn vader verkocht en kon ik me wat meer aan de paarden wijden, temeer omdat ik inmiddels een netwerk had opgebouwd.”
Op dit moment bestaat de paardenstal van EMC2 uit negen paarden, waarvan ongeveer de helft wordt bereden door Elisabeth Tepper, die „twee dagen per week“ met Claudia Kircheiss traint. „We stellen het programma voor de paarden samen op“, voegt de inwoner van Las toe. “Claudia stelt respect boven alles, maar is daarnaast ook een uiterst nauwgezet persoon. Aan het einde van een sessie wijst ze me op alle positieve punten die ze heeft opgemerkt, maar ze somt ook op wat er allemaal verbeterd kan worden. Haar aanpak bestaat er vooral uit zich aan elk paard aan te passen, te werken vanuit zijn natuurlijke evenwicht en ervoor te zorgen dat het vooruitgang boekt terwijl het gemotiveerd blijft, zonder het te forceren. Bij elk nieuw paard beginnen we opnieuw bij de basis en, ook al ben ik dat gewend, vind ik het altijd even nuttig om dat te doen met de deskundige blik van Claudia.”
Een samenwerking die voortkomt uit vriendschappen
Elisabeth Tepper, die eind mei in Lier met Belaggio (Han, Bellissimo M x Ehrentanz I) vierde werd op het Belgisch kampioenschap in de Kleine Tour (Niveau 5), traint niet al haar paarden zelf. Ze vertrouwt er ook enkele toe aan… Justin Verboomen! “Justin en ik zijn vrienden geworden voordat we professioneel gingen samenwerken”, vertelt ze. “We klikken zowel op professioneel als op persoonlijk vlak. We delen dezelfde waarden en hij is een uitzonderlijke ruiter. Ik waardeer het enorm dat hij zijn paarden respecteert en de manier waarop hij de training voor elk paard afstemt op zijn of haar individuele behoeften. Ik heb hem nog nooit boos zien worden op een paard. Ik ben me er terdege van bewust dat je dat van bijna alle ruiters hoort, maar het is echt zo! Als een paard niet doet wat Justin van hem verwacht, stopt hij onmiddellijk met zijn opdracht en probeert hij zich op een andere manier verstaanbaar te maken.” Enkele jaren geleden bracht Elisabeth Tepper, Justin Verboomen, die tijdens de Wereldkampioenschappen in Aken een meer dan cruciale rol speelde in de Belgische directe kwalificatie voor de teamwedstrijd van de Olympische Spelen van Los Angeles 2028 – in contact met Claudia Kircheiss, die net als hij beschikt over een zeer grote gevoeligheid en een scherp oog voor details. “Ik vroeg Justin of ik hem kon helpen tijdens een wedstrijd waar hij met Zonik was, die toen zeven jaar oud was, en waar ik zelf Elisabeth hielp”, herinnert de Beierin zich. “Zo is onze samenwerking begonnen.”
“Ik heb in mijn leven veel mensen en paarden ontmoet, maar ik was nog nooit iemand tegengekomen die zo eerlijk en open was tegenover iedereen”, verzekert ze. “Zelfs in situaties van extreme stress heeft hij altijd een vriendelijk woord voor iedereen. Vanuit paardensportoogpunt , hij voelt duidelijk dingen die anderen niet voelen. Voor mij zijn zijn talent en de band die hij met de paarden opbouwt van een andere wereld. Misschien was hij zelf wel een paard in een vorig leven (lacht). Ik voel me vereerd dat ik deel mag uitmaken van zijn avontuur.”
Wat betreft de rijstijl van de tweevoudig Europees kampioen: net als veel waarnemers beschouwt zij die als „sterk beïnvloed door de klassieke rijkunst, met name zoals die door zijn vader, een instructeur, werd onderwezen met Iberische paarden. Ik heb gehoord dat hij zelfs als kind de dingen anders deed dan andere kinderen op pony’s“, vertelt ze. “Hij heeft ook veel waardering voor de rijstijl van Carl Hester (de Britse dressuurruiter met meerdere medailles, red.), en dat geldt ook voor mij. Over het algemeen probeert Carl nooit het uiterste uit zijn paarden te halen om spectaculaire bewegingen in de ring te produceren – wat in strijd zou zijn met het dierenwelzijn – maar probeert hij ze juist te presenteren met de juiste mate van energie en controle.”
Net als Elisabeth Tepper prijst Claudia Kircheiss het vermogen van Justin Verboomen om zich aan elk van zijn paardenpartners aan te passen. „Hij volgt geen vooropgezet stramien en probeert nooit een paard in een mal te persen”, illustreert ze. „Wat mij het meest fascineert, is zijn reactie wanneer een oefening mislukt. Dat gaat verder dan het niet straffen van de paarden; hij toont zelfs geen enkele teleurstelling. Ik denk dat dit zijn paarden inspireert om altijd het beste van zichzelf te geven.”
Klassiek paardrijden als speerpunt
Gezien de Duitse wortels van Claudia Kircheiss’ paardensportcarrière was het succes van haar samenwerking met Justin Verboomen niet per se vanzelfsprekend. “Ze begreep meteen zijn manier van werken en heeft zich sterk aangepast aan de behoeften van Justin”, analyseert Elisabeth Tepper. “Ze gedraagt zich niet als een coach in de traditionele zin van het woord; ze hebben hun eigen complementariteit gevonden. Bovenal delen ze hetzelfde streven om technisch steeds beter te worden, met behoud van de lichtheid en finesse van het werk.”
Bovendien lijkt de Beierin, zonder haar Duitse wortels te verloochenen, niet zo gehecht aan de principes van de Duitse paardensport als sommige van haar landgenoten, te beginnen met de heilige progressieschaal, die de stappen beschrijft die elk paard tijdens zijn opleiding zou moeten doorlopen. „De opleidingsladder wordt vaak voorgesteld als een universele maatstaf, maar in de praktijk hebben sommige paarden een aangepaste opleiding nodig volgens een heel ander schema“, stelt ze. „Daarom ben ik niet zo'n voorstander van dit concept. Toch boekt Duitsland al heel lang enorm veel succes in de dressuur, maar ik denk dat dit succes vooral te danken is aan de toewijding, precisie en nauwkeurigheid van de Duitsers. Dat gezegd hebbende, kun je bij paarden ook veel kapotmaken door overijverigheid of te hoge ambities.” Ze voegt eraan toe: „Voor ons, en ik denk dat ik ook namens Justin kan spreken, is het belangrijk om de nadruk te leggen op de band met het paard, zijn algemene functioneren en de harmonie met zijn ruiter, in plaats van op het onvermoeibaar herhalen van figuren.”
Gevraagd naar de ruiters die haar inspireren, geeft Claudia Kircheiss een weinig verrassend antwoord: „Het zijn altijd ruiters die trouw blijven aan de principes van de klassieke paardrijkunst.” Ze vertelt ook dat ze een „zeer hechte vriendschap” onderhoudt met Anna Merveldt-Steffens, een Ierse Olympische amazone die aan het begin van haar topcarrière in Duitsland woonde. „We zijn allebei doordrongen van de klassieke principes, met name door onze omgang met de prins van Auersperg (die ruiter was aan de Spaanse Rijschool in Wenen, red.) en andere voormalige grootheden uit de dressuur. We hebben hard gewerkt om ons die eigen te maken! We hebben veel samen gereden, maar hebben vooral veel van gedachten gewisseld over zeer uiteenlopende onderwerpen.” De Duitse amazone begon al in die jaren haar analytisch vermogen te ontwikkelen en bleef dit verfijnen door het werk van talrijke ruiters en paarden te observeren. “Ik heb altijd geprobeerd om tijdens wedstrijden zoveel mogelijk informatie met mijn eigen ogen op te doen”, illustreert ze. „Ook vandaag de dag, of ik nu naar de wereldkampioenschappen ga of naar een wedstrijd voor jonge paarden, probeer ik meerdere uren in de paddock te blijven. Als ik thuiskom, bekijk ik de video-opnames van de proeven van de pa s die ik tijdens de warming-up heb kunnen observeren, om verbanden te leggen tussen wat ik daar heb gezien en wat er in de piste is gebeurd.”
“Claudia heeft echt een heel goed oog”, vat Justin Verboomen samen. Hoewel de regerend tweevoudig Europees kampioen graag alleen werkt, dragen het scherpe oog en het analytisch vermogen van zijn Duitse trainster onmiskenbaar bij aan zijn succes. “Zoals ik tegen iedereen zeg die me feliciteert: de eer voor zijn prestaties komt niet mij toe, maar wel aan Justin”, zegt ze bescheiden. „Bovendien wil ik niet worden gezien als iemand die onmisbaar is aan zijn zijde. Ik sta hem bij uit vriendschap en doe mijn best om de druk op hem te verlichten, maar ik blijf hem steeds weer zeggen dat als nieuwe mensen hem een andere kijk kunnen bieden en hem kunnen helpen nog verder te groeien, hij zeker niet moet aarzelen om zich tot hen te wenden.”
